Nodyn: mae'r dudalen hon yn cyfeirio at weithgareddau sy'n benodol i weithredu'r CBD yng Nghymru. Mae tudalen ar wahân yn rhoi gwybodaeth am weithgareddau sy'n berthnasol i weithredu'r CBD ledled y DU, gan gynnwys y rhai sy'n berthnasol i Gymru.

Cyrff Llywodraeth Perthnasol

Mae materion amgylcheddol, gan gynnwys cadwraeth a rheoli bioamrywiaeth, wedi cael eu datganoli yn fras o Lywodraeth y DU i L ywodraeth Cymru. O fewn Llywodraeth Cymru; mae'r Grŵp Economi, Sgiliau ac Adnoddau Naturiol yn arwain ar weithredu'r CBD yng Nghymru.

Mae Cyfo@@ eth Naturiol Cymru yn gorff cyhoeddus hyd braich Llywodraeth Cymru a'i bwrpas yw mynd ar drywydd rheoli adnoddau naturiol Cymru yn gynaliadwy. O fewn ei gylch gwaith eang mae'n gyfrifol am gynghori a rheoleiddio ar faterion sy'n ymwneud â bioamrywiaeth yng Nghymru.

Polisïau Perthnasol y Llywodraeth

Nod D eddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 yw hyrwyddo llesiant economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol cenedlaethau presennol a chenedlaethau dyfodol Cymru. Mae'r ddeddf yn nodi cyfres o nodau llesiant y mae'n ofynnol i gyrff cyhoeddus weithio tuag atynt gan gynnwys 'Cen edl sy'n cynnal ac yn gwella amgylchedd naturiol bioamrywiol gydag ecosystemau sy'n gweithredu'n iach sy'n cefnogi gwydnwch cymdeithasol, economaidd ac ecolegol a'r gallu i addasu i newid (er enghraifft newid yn yr hinsawdd)'. Mae'r nodau llesiant hyn yn ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus feddwl yn hirdymor i gymryd dull mwy cydgysylltiedig o atal problemau cymdeithasol.

Mae Dedd f yr Amgylchedd (Cymru) 2016 yn nodi sut y bydd Cymru yn cynllunio ac yn rheoli adnoddau naturiol (gan gynnwys bioamrywiaeth) mewn ffordd gynaliadwy. Mae'n cysylltu rheoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy yn benodol â chyflawni nodau llesiant Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015. Wrth wneud hynny, mae'n ymgorffori egwyddorion y CBD yng nghyfraith Cymru. Mae hyn yn cynnwys ei gwneud yn ofynnol i Gyfoeth Naturiol Cymru ddilyn y dull ecosystem ar draws ei holl swyddogaethau.

Cyhoeddodd Llywodraeth Cymru 'Cyn llun gweithredu adfer Natur: Ein Strategaeth ar gyfer Nat ur' yn 2015. Nod y cynllun yw cefnogi bioamrywiaeth Cymru ac mae'n cynnwys tair rhan. Mae Rhan 1 'Ein Strategaeth ar gyfer Naturi' yn nodi sut y bydd Cymru yn gweithredu'r CBD drwy ymrwymiadau a darpariaethau Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 a Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. Mae Llywodraeth Cymru yn dynodi Rhan 1 fel ei strategaeth bioamrywiaeth genedlaethol. Mae Rhan 2 yn nodi'r camau gweithredu sydd eu hangen i gyrraedd amcanion Rhan 1 (h.y. cynllun gweithredu), tra bod Rhan 3 yn nodi'r strwythurau llywodraethu ar gyfer y cynllun. Mae Rhan 2 wedi'i hadnewyddu ar gyfer 2020-21 er mwyn rhoi ffocws a blaenoriaethu o fewn cyd-destun polisi sy'n newid yn gyflym a'r argyfwng ecolegol sy'n dod i'r amlwg.

Mae'r Polisi Adnoddau Naturiol yn nodi tair blaenoriaeth genedlaethol ar gyfer rheoli adnoddau naturiol: darparu Datrysiadau sy'n seiliedig ar natur; ynni adnewyddadwy; ac economi gylchol. Mae'r Polisi hefyd yn nodi'r hyn a wneir i gefnogi'r blaenoriaethau hyn.

Yn 2021, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ra glen newydd ar gyfer llywodraeth 2021-2026 sy'n ymgorffori ymateb y Llywodraeth i'r argyfwng hinsawdd a natur ym mhopeth y maent yn ei wneud.

Mae Llywodraeth Cymru hefyd wedi cyhoeddi 'Cyn llun Gweithredu ar gyfer Peillio yng Ngh ymru' a' Rhaglen Weithredu Cenedlaethol ar Fawndiroedd 2020-2025 'sy'n cyfrannu ymhellach at weithre du'r CBD.

Adrodd

Yn 2020, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ail Adroddiad Cyflwr Adnoddau Naturiol (SoNaRR) Cymru 2020. Mae'r adroddiad yn asesu i ba raddau y mae adnoddau naturiol Cymru yn cael eu rheoli'n gynaliadwy ac mae'n rhoi asesiad o gyflwr bioamrywiaeth yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn cysylltu gwytnwch adnoddau naturiol Cymru â llesiant pobl Cymru. Mae'r adroddiad yn adeiladu ar y sylfaen dystiolaeth yn y SoNa RR cyntaf, gan ddangos rhai o'r heriau, blaenoriaethau a chyfleoedd allweddol ar gyfer rheoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy. Mae'r adroddiadau hyn yn ofyniad statudol Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016.

Mae adran 10 o Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015 yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru bennu dangosyddion cenedlaethol i fesur cynnydd tuag at gyflawni'r nodau llesiant cenedlaethol (fel y nodir yn y ddeddf). Mae'r 46 dangosydd lles cenedlaethol sy'n de illio o hynny yn cynnwys rhai sy'n berthnasol i fesur cynnydd gweithredu CBD yng Nghymru.

Mae gwybodaeth ychwanegol am fioamrywiaeth yng Nghymru hefyd ar gael o wefan Partneriaeth Bioamrywiaeth Cymru.

Dolenni Perthnasol

• Gweithredu'r CBD yn y DU
• Cyfoeth Naturiol Cymru
• Cynllun Gweithredu Adfer Natur Cymru
• Adroddiad Cyflwr Adnoddau Naturiol
• Partneriaeth Bioamrywiaeth Cymru