Nodyn: mae'r dudalen hon yn cyfeirio at weithgareddau sy'n benodol i weithredu'r CBD yng Ngogledd Iwerddon. Mae tudalen ar wahân yn rhoi gwybodaeth am weithgareddau sy'n berthnasol i weithredu'r CBD ledled y DU, gan gynnwys y rhai sy'n berthnasol i Ogledd Iwerddon.

Cyrff Llywodraeth Perthnasol

Mae materion amgylcheddol, gan gynnwys cadwraeth a rheoli bioamrywiaeth, wedi cael eu datganoli yn fras o Lywodraeth y DU i Weithrediaeth Gogledd Iwerddon. O fewn Gweithrediaeth Gogledd Iwerddon mae'r Cyrff Gweithredol a Chyhoeddus canlynol yn arwain ar weithredu'r CBD yng Ngogledd Iwerddon:

Yr Adran Amaethyddiaeth, Amgylchedd a Materion Gwledig (DAERA) yw'r adran arweiniol ar gyfer materion bioamrywiaeth a chadwraeth.

Rhan annatod o DAERA yw Asiantaeth yr Amgyl chedd Gogledd Iwerddon, Asian taeth Weithredol sy'n arwain ar reoli a rheoleiddio amgylcheddol ar gyfer yr amgylchedd daearol.

Mae'r Is-adran Morol a Physgodfeydd yn arwain ar reoli amgylcheddol a rheoleiddio'r amgylchedd morol.

Mae Gwasanaeth Coedwigoedd hefyd yn Asiantaeth Weithredol DAERA, ac mae'n gyfrifol am ddiogelu amgylcheddau coedwigoedd.

Mae'r Cyngor Cadwraeth Natur a Chefn Gwlad yn gorff cyhoeddus anadrannol sy'n cynghori DAERA yn annibynnol ar faterion cadwraeth bioamrywiaeth.

Polisïau Perthnasol y Llywodraeth

Yn 2021, cyhoeddodd Gweithrediaeth Gogledd Iwerddon ei 'Strategaeth Amgylcheddol Drafft ar gyfer Gogledd Iwerdd on'. Mae'r strategaeth hon yn nodi polisïau drafft ar gyfer sut mae Gogledd Iwerddon yn bwriadu cyflawni ei rhwymedigaethau rhyngwladol a'i thargedau lleol i ddiogelu bioamrywiaeth. Mae fersiwn derfynol o Strategaeth Amgylchedd Gogledd Iwerddon yn cael ei datblygu ar hyn o bryd a phan gaiff ei chyhoeddi bydd hyn yn cynrychioli Cynllun Gwella Amgylcheddol cyntaf Gogledd Iwerddon. DAERA yw'r Adran arweiniol ar gyfer sicrhau bod y strategaeth yn cael ei rhoi ar waith. Mae DAERA hefyd yn drafftio Strategaeth Bioamrywiaeth newydd, y cyfeirir ati fel y Strategaeth Adfer Natur a bydd yn cyd-fynd yn agos â'r Fframwaith Bioamrywiaeth Byd-eang, gan nodi'r targedau a'r camau lleol y gall Gogledd Iwerddon eu cymryd i helpu i gyflawni'r rhwymedigaethau CBD.

Yn ogystal â Strategaeth Adfer Natur Gogledd Iwerddon, datblygwyd y 'Cyn llun Peillio Holl-Iwerdd on' gan grŵp llywio 16 aelod gan gynnwys DAERA ac Asiantaeth yr Amgylchedd Gogledd Iwerddon.

Yn ogystal â'r Strategaeth Amgylchedd Drafft ar gyfer Gogledd Iwerddon, mae Gweithrediaeth Gogledd Iwerddon hefyd wedi cyhoeddi nifer o strategaethau mwy penodol sydd hefyd yn cyfrannu at weithredu'r CBD yng Ngogledd Iwerddon. Mae'r rhain yn cynnwys:

Cynllun Gweithredu Rhywogaethau Estron Goresgynnol Gogledd Iwerddon (diwygiwyd 2018)

Strategaeth Twf Gwyrdd Drafft ar gyfer Gogledd Iwerddon (2021)

Rhaglen Addasu i Newid Hinsawdd Gogledd Iwerddon 2019-2024 (2022)

Strategaeth Mawndir Gogledd Iwerddon drafft 2022-2040 (2022)

Strategaeth Amgylchedd Drafft/Cynllun Gwella Amgylcheddol Gogledd Iwerddon (Yn cael ei ddatblygu)

Rhaglen Coedwigoedd ar gyfer ein Dyfodol (lansiwyd gyntaf yn 2020)

Mae nifer o bolisïau galluogi eraill hefyd yn cael eu datblygu gan gynnwys strategaeth Amonia, Strategaeth Rheoli Gwastraff, Strategaeth Aer Glân, Strategaeth Economi Gylchol, Cynllun Morol a Chynllun Gweithredu Carbon Glas, a Fframwaith Polisi Amaethyddol y Dyfodol. Bydd Cynllun Gweithredu ar yr Hinsawdd hefyd yn cael ei gyhoeddi bob pum mlynedd, fel sy'n ofynnol gan Ddeddf Newid Hinsawdd (Gogledd Iwerddon) 2022.

Adrodd

Mae gwybodaeth ychwanegol am fioamrywiaeth yng Ngogledd Iwerddon hefyd ar gael gan Bioamrywiaeth Gogledd Iwerddon.

Mae angen adrodd blynyddol ar y cynnydd tuag at gyflawni'r Cynllun Gwella Amgylcheddol gan Ddeddf yr Amgylchedd 2021, gan ei fod yn berthnasol i Ogledd Iwerddon.

Dolenni Perthnasol

Gweithredu'r CBD yn y DU

Adran Amaethyddiaeth, Amgylchedd a Materion Gwledig (DAERA)

Cynllun Gwella Amgylcheddol Gogledd Iwerddon